Trajan. Zbudować imperium, stworzyć Europę – wystawa w Halach Trajana

8 sierpnia 117 roku zmarł Trajan (Marco Ulpio Nerva Traiano) – cesarz, za panowania którego Imperium Rzymskie osiągnęło wyżyny doskonałości. 1900 lat jego śmierci miasto postanowiło uczcić wspaniałą wystawą – “Traiano. Costruire l’Impero, creare l’Europa” (Trajan. Zbudować Imperium, stworzyć Europę).

 

Granice Imperium Rzymskiego w roku śmierci Trajana

 

Spoglądam na mapę wystawioną w holu Hal Trajana – na zasięg Imperium Rzymskiego w chwili śmierci Trajana. Imponujący, obejmujący trzy kontynenty: Europę, Azję i Afrykę. Sam Rzym liczył wówczas prawie 1,5 miliona mieszkańców. Przepych, dobrobyt, luksus – tak krótko można scharakteryzować tamte czasy. I dokonał tego wojskowy, bo Trajan przede wszystkim czuł się żołnierzem, lubiany przez wszystkich i w dodatku urodzony w Hiszpanii. Nie bez przyczyny piszę te słowa dzień po wyborach, których rezultatów spodziewali się wszyscy, no może poza jednym, że Matteo Salvini reprezentujący Lega (Ligę – ugrupowanie emanujące rasizmem i nienawiścią do imigrantów) otrzyma tyle głosów. Smutne czy znak czasów? PD – rządząca partia zapłaciła przede wszystkim za bezmyślne wpuszczenie takiej ilości imigrantów z Afryki, a dodam, że nie wszyscy uciekali przed wojną, jak się to przedstawia również w polskich mediach. Nie ma róży bez kolców. Wilczy bilet dało rządzącym również biedne i zaniedbane Południe, chociaż według mieszkańców Północy leniom z Południa nie chce się pracować. Nota bene w bogatej Lombardii wygrywa właśnie Lega. Taki wynik daje do myślenia.

 

Matteo Renzi poniósł klęskę, gorzej, pozbawił starych wyjadaczy – posłów komunistów miejsc w przyszłym parlamencie, bo ich zdaniem ekstrawaganckie rządy byłego premiera nie tylko skłóciły członków PD, ale i doprowadziły do rozpadu lewicy. Przynajmniej będą teraz mogli spokojnie czytać bajki swoim wnukom.

 

Ruch Pięciu Gwiazd wygrał, bo wielu mieszkańców oddało na nich głos jako akt protestu przeciw obecnym elitom politycznym, a nie poparcia partyjnego. Czy są w stanie rządzić? Nie, a Rzym z nieudolną burmistrz Virginią Raggi jest tego najlepszym przykładem. 

 

Czy o takiej Europie marzył Trajan? I jaką Europę mamy dzisiaj – zadufaną Brukselę, ślepą na to, co dzieje się dookoła? Instytucje europejskie same powinny się najpierw zreformować, niestety z takim wynikiem kolejny kraj wspólnoty pogrąża się w chaosie, dając pole do popisu populistom. 

 

 

Trajan – wystawa w Halach Trajana

 

 

Do wystawy powrócę wkrótce. Nie da się jej opisać na gorąco w kilku zdaniach. Wstęp kosztuje €15, sporo, bo wystawy rzymskie są drogie, ale przynajmniej merytorycznie doskonale przygotowane, również dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii. Wystawa potrwa do 16 września. Mieszkańcy Rzymu i Lacjum mogą ją obejrzeć za darmo w pierwszą niedzielę miesiąca. Szczegółowe informacje na oficjalnej stronie wystawy www.traianus.it.

 

 

Kalka z Kolumny Trajana obrazującej kampanię cesarza w Dacji

 

Wrześniowe wieczory muzyczne w Halach Trajana

Wieczory muzyczne w miejskich muzeach Rzymu to nowy projekt kulturalny cieszący się olbrzymią popularnością wśród mieszkańców włoskiej stolicy. Przed wakacjami były Muzea Kapitolińskie, latem Palazzo Braschi przy Piazza Navona mieszczący Muzeum Rzymu, teraz Hale Trajana.

 

Widok na Kolumnę i Hale Trajana z Placu Weneckiego

 

W każdą sobotę września od godziny 20.00 do 24.00 (ostatnie wejście o 23.00) za symboliczne euro można udać się na koncert w Halach Trajana, a przy okazji zwiedzić Muzeum Forów Rzymskich mieszczące się wewnątrz.

 

Szczegółowy program jest aktualizowany na bieżąco na stronie muzeum www.mercatiditraiano.it

 

Oto plan koncertu na sobotę, 16 września 2017 roku. 

 

GŁOSY ŚRÓDZIEMNOMORZA

20.15
Grande Aula – muzyka tunezyjska
Ziad Trabelsi

21.30 i 22.30 
Terrazza del Belvedere – tańce greckie
Meltemi Group

21.45
Grande Aula – muzyka diaspory arabskiej zamieszkującej Sycylię
Unavantaluna

23.15
Grande Aula – muzyka sycylijska
Unavantaluna

 

Wejście do Hal Trajana od Via IV Novembre, 94.

 

Przywitaj wiosnę z FAI – 19 i 20 marca 2016

 

FAI (Fondo Ambiente Italiano) to instytucja, która zajmuje się ochroną włoskiego dziedzictwa narodowego, rozumianego jako symbioza natury, sztuki, historii, tradycji. Działają od 1975 roku i od tego czasu udało im się odrestaurować i udostępnić publiczności wiele obiektów kulturalnych, ale również parków czy ogrodów. Co roku na powitanie wiosny przy wsparciu tysięcy wolontariuszy otwierają swe podwoje miejsca wyłączone z ruchu turystycznego, a więc na co dzień niedostępne zwykłym śmiertelnikom. Pracownicy FAI dbają o ich dobór. To niebywała okazja, aby zajrzeć tam, gdzie wzrok nie sięga.

 

Tegoroczna manifestacja odbędzie się 19 i 20 marca.

 

Rzym proponuje następujące obiekty:

 

Willę Zakonu Kawalerów Maltańskich na Awentynie – słynną dziurkę od klucza znają prawie wszyscy. A co się kryje po drugiej stronie? Ogrody, kościół zakonu przebudowany przez genialnego Piranesiego i wspaniałe widoki na Watykan, Zatybrze i Testaccio. Bez wątpienia będzie to atrakcja nr 1.

 

Siedziba Zakonu Kawalerów Maltańskich – Rzym

 

 

Palazzo Boncompagni-Coros

Via del Governo Vecchio, 3, na tyłach Oratorium św. Filipa Neri. 

Grzegorz XIII – papież, który zreformował kalendarz, wywodził się z rodu Boncompagni. Coros – to z kolei bogata rodzina kupców żydowskich, którzy przeszli na katolicyzm i przyjęli to nazwisko. 

Pałac wystrojem przypomina Galerię dei Carracci Palazzo Farnese (siedziba Ambasady Francji).

 

Palazzo Caetani

Via delle Botteghe Oscure, 32

Pałac bogatej rodziny rodem z południowego Lacjum. Do nich należała m.in. Sermoneta i wspaniały ogród Ninfa. Rzymski pałac zaprojektował pierwszy architekt Villi Medici – Nanni di Baccio Bigio. Pałac był salonem towarzyskim Wiecznego Miasta, bywali tu Walter Scott, Franciszek Liszt, Chateaubriand, Gregorovius.

 

Spacer od Forum Trajana do Forum Cezara i Forum Pokoju. 

 

Widok na Kolumnę Trajana

 

Na co dzień fora te można podziwiać jedynie z daleka, choć Forum Cezara jest dostępne od końca kwietnia do końca października po wykupieniu biletu na wieczorny spektakl multimedialny. Rewelacja! Polecam!

 

Juliusz Cezar i jego forum

 

Muzeum Włoskiej Inżynierii Wojskowej

Lungotevere della Vittoria, 31

 

Wstępy do wszystkich obiektów:

sobota 19 marca – 10.00 – 18.00 – wyłącznie dla posiadaczy członków FAI (można się zapisać na ich stronie)

niedziela 20 marca – 10.00 – 18.00 – dla wszystkich z pierwszeństwem wejścia dla członków FAI

 

W przypadku olbrzymich kolejek organizatorzy zastrzegają sobie prawo do ich zamknięcia godzinę przed planowanym zamknięciem. Kto zatem ma ochotę uczestniczyć, powinien pójść jak najwcześniej.

Niezwykła podróż po Forum Cezara

 

Piero Angela i Paco Lanciano: dwaj znakomici popularyzatorzy nauki stworzyli projekt na medal, godny Wiecznego Miasta. Zabierają nas w niezwykłą i emocjonującą podróż po forach rzymskich sprzed 2000 tysięcy lat: Forum Cezara i Forum Augusta. I nagle ta kupa kamieni, używając słów pewnego polskiego ministra, ożywiona, zamienia się w magiczny spektakl. Gdyby tak nauczano historii starożytnego Rzymu, z pewnością wszyscy stalibyśmy się jego miłośnikami.

 

 

Forum Cezara – posąg konny przed świątynią Wenus Genetrix

 

Viaggio nei Fori Imperiali – Podróż po forach rzymskich narodziła się w ubiegłym roku, w ramach obchodów 2000-lecia śmierci cesarza Augusta. Fantastyczny spektakl – Forum Augusta przyciągnął ponad 110 tysięcy widzów, co zachęciło miasto do rozwinięcia kolejnego projektu. Forum Cezara wystartowało w kwietniu tego roku, bije rekordy popularności, bo w odróżnieniu od Forum Augusta można tu wejść i przemierzyć cały obszar dawnego forum, stąpając po tych samych kamieniach, obejrzeć ocalałe fragmenty antycznych budowli, a dzięki nowoczesnej technice także wnętrza takimi, jakimi się prezentowały w czasach ich świetności.

 

Wchodzimy na spektakl schodkami obok Kolumny Trajana. Tam otrzymujemy słuchawki (8 wersji językowych, niestety nie ma polskiej) i podążamy za przewodnikiem podziemnym korytarzem pod Via dei Fori Imperiali pierwszy raz otwartym dla zwiedzających, a łączącym Forum Trajana z Forum Cezara. To pierwszy przystanek, podczas którego oglądamy krótki dokument z lat 30-tych, kiedy odkopywano fora w związku z budową Via dei Fori Imperiali na życzenie Mussoliniego. To wtedy pracownicy budowlani dokopali się aż do poziomu starożytnego Rzymu, odsłaniając wiele autentycznych fragmentów forów.

 

Juliusz Cezar na koniu

 

Cezar był inteligentny, ambitny, pyszny, by nie powiedzieć zadufany w sobie i bajecznie bogaty. Forum miało być formą autopromocji, więc nie szczędził pieniędzy, pochodzących głównie z łupów wojennych. Na jego budowę wydał ogromną kwotę – odpowiednik 300 mln euro. Było to pierwsze prywatne forum (rozmiary 160 m X 75 m).

 

 

Forum Cezara – pokój bankiera

 

Pierwszy etap spaceru to pokój starożytnego bankiera (w miejscu, gdzie wybudowano Basilica Argentaria, już w czasach cesarza Trajana). Argentario, czasem zwany nummulario zajmował się pożyczkami pieniężnymi, wymianą monet pochodzących z każdego zakątka państwa rzymskiego, potrafił również odróżniać fałszywe monety. Forum służyło przede wszystkim celom handlowym. To tu znajdowały się sklepy, biura. Ale nie tylko. Badacze znaleźli w miejscu jednego z biur ogrom graffiti: część z nich to cytaty z ‘Eneidy’ Wergiliusza, inne zwykłe bazgroły pisane przez jakiegoś znudzonego ucznia. To tylko dowodzi, że znajdowała się tu szkoła, a dzieci powszechnie uczęszczały do szkół, choć te najwyższego stopnia – odpowiedniki liceum były dostępne wyłącznie elicie.

 

Kolumnada forum

 

I dalej królowa forum – świątynia Wenus Genetrix – od której miał się wywodzić ród julijski i której budowę zapowiedział Cezar przed bitwą pod Farsalos w 48 roku p.n.e. Wewnątrz stał olbrzymi posąg bogini.

 

Forum Cezara – świątynia Wenus Genetrix

 

Ze świątyni ocalały jedynie 3 kolumny korynckie

 

Pozostałości Świątyni Wenus Genetrix

 

 

i fragmenty skrzydlatych amorków zdobiących fryz (które jak powiada Piero Angela rozmiarami były na tyle wielkie, że z powodzeniem mogły zabić byka). Obok kolumn ciekawostka: zachowały się autentyczne schodki, którymi schodził Cezar.

 

 

Fryz – skrzydlate amorki

 

 

Forum zainaugurowano we wrześniu 46 roku p.n.e. Oto Cezar triumfalnie wjeżdża na forum – ostatni w szeregu, przez cały czas sługa trzyma nad jego głową wieniec laurowy i odmawia modlitwę.

 

Inauguracja Forum Cezara

 

Inauguracja Forum Cezara

 

Pośrodku placu stanął konny posąg Cezara wykonany ze złoconego brązu.

 

Cezar na koniu

 

Życie na forum toczyło się normalnym rytmem. Przechadzali się tędy mędrcy, senatorowie, oratorzy, kupcy i plebejusze. I znowu niespodzianka: publiczne toalety w czasach Cezara były wspólne!!!

 

Życie codzienne na forum

 

Ostatni etap wędrówki prowadzi nas obok pozostałości Cloaca Maxima (największego kanału ściekowego starożytnego Rzymu) na tyły Kurii. Cezarowi marzyła się nowa siedziba Senatu, ale już nie doczekał jej inauguracji. Zginął u szczytu władzy 15 marca 44 roku p.n.e. w miejscu dzisiejszego Largo di Torre Argentina. Pierwszy cios nie był śmiertelny, ale następne 22 już tak. Wewnętrzny kryzys rozsadził państwo i zmiótł z ziemi dyktatora i dopiero jego adoptowany syn Oktawian August stworzył Imperium Rzymskie.

 

Tak wyglądała Kuria – siedziba Senatu

 

Kuria przetrwała do dziś, uniknęła zniszczeń, bo podobnie jak Panteon w VII wieku zamienioną ją na kościół (który zamknięto w latach 30-tych XX wieku). Drzwi z Kurii można podziwiać w Bazylice św. Jana na Lateranie.

 

Viaggio nei Fori  – to oficjalna strona obu spektakli. Można tu kupić bilety (€15 jeden spektakl, €25 – oba plus €1 koszt rezerwacji). W tym roku pokazy z uwagi na ogromne zainteresowanie widzów przedłużono do 15 listopada. Na pewno powrócą wiosną przyszłego roku. Są drogie, ale warto!

 

 

 

 

Starożytny Rzym bez barier – nowa trasa zwiedzania rzymskich forów

 

Wreszcie włoska stolica może zaproponować kapitalną rzecz sprawnym inaczej. Starożytny Rzym bez barier –  to wspólna inicjatywa Wydziału Kultury i Sportu Wiecznego Miasta oraz Fundacji Santa Lucia di Roma. Specjalny program – Degenza e conoscenza: la storia di Roma entra negli ospedali  – pozwoli tysiącom chorych zwiedzić Forum Trajana, Forum Cezara i Forum Nerwy, a w przyszłości być może i kolejne fora.

 

Juliusz Cezar
Juliusz Cezar

 

 

550-metrowy szlak pomogą pokonać i zwiedzić wolontariusze z ‘Servizio Civile – Programma Garanzia Giovani’.

 

Wizyta inaugurująca już w sobotę, 26 września, w głównej mierze będzie dostępna dla pacjentów szpitala Santa Lucia, ale jest szansa na wolne miejsca. Zainteresowani proszeni są o kontakt telefoniczny 06 51501272 lun mejlowy info@hsantalucia,it.

 

Oby takich inicjatyw było więcej!